026-32531283
support@modiranbrooz.com

مسئولیت پذیری اجتماعی

مسئولیت پذیری اجتماعی

مسئولیت پذیری اجتماعی

جزئیات

تعهد و مسئولیت پذیری اجتماعی امروزه در چالش با نوع مخرب فرد گرایی قرار گرفته اند. به نظر می رسد اختلال در مسئولیت پذیری و تعهدات اجتماعی با محیط اقتصادی-اجتماعی پیوند جدی دارد. این مسئله در اجتماعات با بافت های جمعیتی، اقتصادی، اجتماعی و قومی غیرمتجانس بیشتر نمود می یابد. مسئولیت و مسئولیت پذیری به تنهایی اشاره به حس وظیفه شناسی، پاسخگو بودن و تعهد دارد. واژه مسئولیت در رشته های فلسفه، جامعه شناسی، حقوق و روانشناسی بکار رفته است.

11 اسفند 1397
تعهد و مسئولیت پذیری اجتماعی امروزه در چالش با نوع مخرب فرد گرایی قرار گرفته اند. به نظر می رسد اختلال در مسئولیت پذیری و تعهدات اجتماعی با محیط اقتصادی-اجتماعی پیوند جدی دارد. این مسئله در اجتماعات با بافت های جمعیتی، اقتصادی، اجتماعی و قومی غیرمتجانس بیشتر نمود می یابد. مسئولیت و مسئولیت پذیری به تنهایی اشاره به حس وظیفه شناسی، پاسخگو بودن و تعهد دارد. واژه مسئولیت در رشته های فلسفه، جامعه شناسی، حقوق و روانشناسی بکار رفته است.
بررسی و تحلیل مسئولیت پذیری اجتماعی از منظر جامعه شناسی در سه سطح خرد، میانی و کلان قابل مطالعه می باشد. در سطح خرد مسئولیت پذیری اجتماعی به عنوان احساس تعهد و کنشی که تک تک افراد در قالب نقش های خود نسبت به یکدیگر دارند، در نظر گرفته می شود. در سطح میانی مسئولیت پذیری اجتماعی در ارتباط با گروه، سازمان و مانند آن مطرح می گردد. مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها و سازمان های تولیدی در قبال مشتریان و ارباب رجوع در این سطح بررسی می شود. در سطح کلان نیز مسئولیت پذیری اجتماعی دولت و ملت ها در نظام اجتماعی مطرح می شود. مسئولیت پذیری اجتماعی شامل ابعاد زیر می باشد:

1. اقتصادی
یکی از موقعیت هایی که افراد در درون آن بر اساس نقش های گوناگون عمل می نمایند حوزه و موقعیت اقتصادی است. اقتصاد به عنوان یک نهاد اقتصادی-اجتماعی در برگیرنده سه حوزه کلی تولید، توزیع و مصرف کالا می باشد. افراد به عنوان کنشگران در درون هر یک از این حوزه ها دارای حقوق و وظایفی می باشند، که توجه به آن ها به منظور بهبود کارکرد و تسریع روند امور این نهاد ضروری است. از فرد به عنوان یک شهروند انتظار می رود در صورت قرار گرفتن در هر یک از این موقعیت های اقتصادی مسئولیت پذیری اجتماعی را رعایت کند.

2. سیاسی
حوزه سیاست به تنظیم مناسبات اجتماعی بر اساس قدرت مشروع می پردازد. در جامعه شناسی و رویکرد کارکردگرایانه به طور خاص، سیاست به عنوان نهادی اجتماعی به شمار می رود که به منظور حفظ نظام اجتماعی دارای کارکرد می باشد. روابط افراد، گروه ها و جوامع در بستر و موقعیت های سیاسی وجه سیاسی به خود می گیرد. عملکرد سیاسی افراد جامعه می تواند طیف وسیعی از آگاهی های سیاسی، تصمیم گیری های سیاسی، تمایلات و خواسته های سیاسی و اعمال سیاسی را در بر گیرد. مسئولیت پذیری اجتماعی شهروندان در بعد سیاسی سطوح گوناگونی دارد. یکی از مهمترین سطوح آن سطح جامعه ایی می باشد که ناظر به عملکرد شهروندان در ارتباط با دولت-ملت می باشد. در این راستا می توان به شاخص هایی مانند: مشارکت سیاسی، پیگیری اخبار و رویدادهای سیاسی مربوط به کشور و مانند آن اشاره داشت. در اهمیت این بعد از مسئولیت پذیری اجتماعی گفته می شود که تحقق واقعی مفهوم شهروندی، در این بعد از مسئولیت پذیری اجتماعی نمود پیدا می کند.  

3. اجتماعی
این بعد از مسئولیت پذیری اجتماعی به پایگاه اجتماعی فرد و مجموعه ای از روابط و پیوندهای میان افراد که روزانه با توجه به نقش های خود با دیگری در کنش متقابل هستند، مربوط می شود. معنای محوری این بعد از مسئولیت پذیری اجتماعی، ناظر بر تعهد کنشگران به مجموعه ایی از قواعد، قوانین و هنجارها جهت نظم بخشیدن به هماهنگ نمودن روابط میان کنشگران می باشد. این هنجار و قواعد عمل که هم می توانند جنبه رسمی و هم جنبه غیررسمی داشته باشند، مبنای کنش و مسئولیت پذیری اجتماعی افراد را فراهم می سازد. از این جهت انتظار می رود فرد به عنوان شهروند جامعه در تعاملات و برخوردها غیر از منافع فردی به منافع جمعی نیز توجه نماید. به طور خلاصه اساس مسئولیت پذیری اجتماعی در این بعد مبتنی بر رعایت حقوق دیگران، نوع دوستی و مشارکت اجتماعی است.

4. فرهنگی
حوزه فرهنگ معنا بخش حیات اجتماعی و جهت دهنده رفتار ها و اندیشه های مردم به شمار می رود. به زعم دانشمندان علوم اجتماعی در حالی که ساختار و حوزه اجتماعی به صورت های ابزاری ارتباطات و تعاملات اجتماعی اشاره دارند، حوزه فرهنگی بیانگر صورت های نمادین ارتباطات و تعاملات اجتماعی است. فرهنگ می توان مجموعه ای از آگاهی های اندوخته شده به وسیله فرد دانست که انواع ارزش های او را برای استمرار زندگی به وجود می آورد.

5. زیست محیطی
طبیعت و زیست محیط بعد دیگری است که مجموعه افراد در درون آن قرار دارند ولی در انحصار فرد خاصی نیست. امروزه با توجه به رشد و گسترش شهر نشینی جمعیت، تکنولوژی و صنایع رفتارهای پرخطر ناشی از آن ها نیز بیش از پیش مورد توجه دانشمندان می باشد. یکی از عوامل تهدید کننده در ایران رابطه تفکرات اقتصاد سرمایه داری و بسط مبنی بر دست یافتن به بیشترین سود است.

منابع
1.  طالبی، ابوتراب، خوشبین، یوسف. (1391). مسئولیت پذیری اجتماعی جوانان، فصلنامه علوم اجتماعی، 59، 207-240. 

 

مقاله ها