026-32531283

نظریه سیکل عمر کالا

نظریه سیکل عمر کالا

نظریه سیکل عمر کالا

جزئیات

نظریه سیکل (دوره) عمر کالا در زمینه تجارت بین الملل در اواسط دهه 1960 بوسیله ریماند ورنون ارائه شده است.

5 شهریور 1397
نظریه سیکل (دوره) عمر کالا در زمینه تجارت بین الملل در اواسط دهه 1960 بوسیله ریماند ورنون ارائه شده است. ورنون در بررسی ها و مشاهدات خود دریافت که اکثر محصولات جدید که در خلال قرن بیستم به بازار عرضه شده اند؛ بوسیله شرکت های آمریکایی ابداع و ارائه گردیده اند. در این زمینه می توان کالاهایی مانند اتومبیل، تلویزیون، دوربین های عکاسی فوری، ماشین های فتوکپی، کامپیوترهای شخصی و مدارهای کامپیوتری را نام برد. به عقیده ورنون وجود یک بازار بزرگ و تقاضای بالقوه زیاد در آمریکا شرکت های صنعتی را به تولید و ابداع محصولات جدید تشویق نموده است. همچنین بالا بودن هزینه نیروی کار در این کشور، شرکت ها و مؤسسات تولیدی را به نوآوری هایی ترغیب نموده که منجر به صرفه جویی در هزینه های تولید گردیده است. در این مرحله شرکت های تولید کننده آمریکایی ترجیح می دادند که عملیات تولیدی خود را در داخل انجام دهند. متمرکز نمودن این عملیات در داخل کشور به چند دلیل صورت گرفته است:
1. با توجه به عدم اطمینان ها و ریسک هایی که در ارائه محصولات جدید نهفته است شرکت ها کوشیده اند تا فعالیت های تولیدی خود را در کنار بازار داخلی و مرکز تصمیم گیری شرکت متمرکز سازند.
2. خریداران کالاهای جدید (کالاهای گرانقیمت) معمولاً حساسیت کمتری نسبت به قیمت داشته و قیمت تأثیر زیادی بر میزان تقاضا ندارد، پس انتقال تأسیسات تولیدی به مناطقی که هزینه های تولید در آنجا پایین تر است مورد توجه قرار نمی گیرد.
3.میزان تقاضا برای این محصولات در سایر کشورها عمدتاً به گروه های پردرآمد محدود می شود و آنقدر زیاد نیست که نزدیک کردن عملیات تولیدی به بازارهای خارجی را توجیه کند. تولیدکنندگان هم ترجیح می دهند که این کالاها را در این مرحله با قیمت گرانتری عرضه نمایند و از نرخ سودآوری بالاتری برخوردار گردند. در این مرحله تقاضا برای محصولات جدید در ایالات متحده آمریکا به سرعت افزایش یافته در حالی که در سایر کشورهای صنعتی به کندی رشد نموده و در حدی نیست که سرمایه گذاران داخلی را برای تولید و عرضه این محصولات توجیه کند.
در این شرایط شرکت های آمریکایی از طریق صدور بخشی از تولیدات خود این تقاضای محدود را تأمین می نمودند. پس در این مرحله آمریکا به صورت صادرکننده محصولات جدید به سایر کشورها درآمده است. به تدریج تقاضا برای این گونه کالاها در کشورهای صنعتی اروپا مانند انگلستان، فرانسه، آلمان و ژاپن رو به افزایش گذاشت و در این کشورها هم سرمایه گذاری داخلی برای تولید و عرضه این محصولات آغاز گردید. در ضمن شرکت های پیشتاز آمریکایی هم بخشی از عملیات تولیدی خود را به این کشورها انتقال دادند که خودبخود باعث کاهش صادرات مستقیم آمریکا به اروپا گردید. به موازات افزایش تقاضا برای این محصولات و ورود بازارهای آمریکا و اروپا و دیگر کشورهای پیشرفته به مرحله بلوغ کالاهای مذکور به صورت استاندارد درآمده و قیمت به عنوان یک عامل مهم در روند تقاضا مطرح گردید. در این جا نقش هزینه های تولید در فرایند رقابت حساس تر شده و به دلیل پایین تر بودن هزینه نیروی کار در کشورهای صنعتی اروپا نسبت به آمریکا تولیدکنندگان اروپایی و شرکت های چندملیتی توانستند کالاهای مذکور را با قیمت تمام شده پایین تری تولید و عرضه نمایند. در این حالت این شرکت ها نسبت به شرکت های آمریکایی مزیت رقابتی کسب کرده و بخشی از تولیدات خود را به آمریکا صادر کردند.
همراه با افزایش اهمیت نقش هزینه های تولید در قیمت تمام شده و فرایند رقابت و تجارت محصولات جدید و از طرف دیگر ایجاد تقاضا برای این کالاها در کشورهای در حال توسعه، تولید این محصولات در کشورهای تازه صنعتی شده آسیایی مانند کره جنوبی، تایلند، تایوان هم آغاز گردید و شرکت های اروپایی در مقابل تولیدکنندگان جدید آسیایی مزیت های رقابتی خود را به تدریج از دست دادند. البته باید توجه داشت که تکنولوژی تولید این محصولات قبلاً بوسیله سرمایه گذاران خارجی و داخلی از آمریکا و اروپا به این کشورها انتقال یافته و با توجه به پایین بودن سطح دستمزد در کشورهای آسیایی شرکت های تولید کننده این کالا نسبت به کشورهای صنعتی و ابداع کننده از مزیت رقابتی برخوردار گردیده و امکان افزایش تولید و صدور آن ها بدست آورده اند. بنابراین به درستی می توان دریافت که روند رشد تولید و مصرف کالاهای جدید و تغییراتی که ناشی از ویژگی های سیکل عمر آن ها می باشد بر الگوی تجارت جهانی و روند صادرات و واردات کشورها تأثیر می گذارد و در فرایند مذکور مشاهده کردیم که چگونه مرکزیت تولید بین المللی ابتدا از آمریکا به اروپا و سپس به کشورهای آسیایی تازه صنعتی شده انتقال یافت و با گذشت زمان کشوری که خود ابداع کننده و صادرکننده کالاهای جدید بود به یک کشور واردکننده تبدیل شد.
بدیهی است هنگامی که کالای جدید دستخوش این تغییر و تحولات می شود و از مرحله بلوغ به بعد تولید و صادراتش در اختیار کشورهای گروه سوم یا کشورهای تازه صنعتی شده قرار می گیرد آنگاه شرکت های پیشتاز آمریکایی یا سایر کشورهای پیشرفته صنعتی تمرکز خود را بر توسعه محصولات جدیدتری می گذارند و باز در مراحل اولیه تولید و عرضه آن ها برای خود موقعیت انحصاری ایجاد نموده و از فرصت های بازار به خوبی استفاده می نمایند. پس از مدتی همان تغییر و تحولات که برای محصولات قبلی رخ داده بود برای محصولات اخیر هم تکرار شده و فرایند مذکور ادامه می یابد. ارائه دهندگان این تئوری کوشیده اند تا جریان تجارت بین المللی و برخی از تغییر و تحولات بازرگانی بین الملل را با این نظریه تجزیه و تحلیل نمایند.

منبع
حقیقی، محمد. (1388). بازرگانی بین الملل، نظریه و کاربردها، انتشارات دانشگاه تهران: تهران.
 

مدیران به روز شما را به روز نگه می دارد

مقاله ها