026-32531283
support@modiranbrooz.com

نظریه های برتری مطلق و نسبی در بازرگانی بین المللی

نظریه های برتری مطلق و نسبی در بازرگانی بین المللی

نظریه های برتری مطلق و نسبی در بازرگانی بین المللی

جزئیات

انتشار کتاب آدام اسمیت به نام ثروت ملل در سال 1776 یکی از رویدادهای مهم تاریخ علم اقتصاد محسوب می شود. اسمیت در این کتاب علاوه بر پرداختن به بسیاری از مباحث اقتصادی بخشی را هم به تجزیه و تحلیل موضوعات تجارت خارجی اختصاص داده است. او ابتدا نظریه مرکانتیلست ها را مورد انتقاد قرار داده و سپس به تشریح علل و آثار انجام مبادلات بین کشورها پرداخته و منافع ورود به این داد و ستد را برای ملت ها بازگو نموده است.

1 مرداد 1397

1. نظریه برتری مطلق

انتشار کتاب آدام اسمیت به نام ثروت ملل در سال 1776 یکی از رویدادهای مهم تاریخ علم اقتصاد محسوب می شود. اسمیت در این کتاب علاوه بر پرداختن به بسیاری از مباحث اقتصادی بخشی را هم به تجزیه و تحلیل موضوعات تجارت خارجی اختصاص داده است. او ابتدا نظریه مرکانتیلست ها را مورد انتقاد قرار داده و سپس به تشریح علل و آثار انجام مبادلات بین کشورها پرداخته و منافع ورود به این داد و ستد را برای ملت ها بازگو نموده است. اسمیت بر این باور بود که کشورها از نظر کارایی در تولید کالاها شرایط متفاوتی دارند. به عنوان مثال در زمان او انگلستان به خاطر برخوردار بودن از امکانات  و فرایندهای پیشرفته در صنعت نساجی در تولید منسوجات نسبت به سایر کشورها برتری محسوس داشت و فرانسه نیز با توجه به شرایط مساعد آب و هوایی، خاک خوب و تجربیات فراوان در برخی از صنایع تبدیلی، از مزیت برخوردار بود. از دیدگاه آدام اسمیت هنگامی که کشوری در تولید یک کالا نسبت به کشورهای دیگر کارایی بالاتری داشته باشد آنگاه در عرصه تجارت به برتری مطلق دست می یابد.

آدام اسمیت بر این باور بود که هر کشور باید در تولید کالاهایی تمرکز یابد که در آن ها نسبت به سایر کشورها از مزیت مطلق برخوردار است و همچنین کالاهایی را وارد نماید که کشورهای دیگر نسبت به او دارای برتری باشند. بر پایه این نظریه در زمان آدام اسمیت، انگلستان می بایست در تولید منسوجات و فرانسه در تولید برخی از محصولات کشاورزی از جمله انگور تخصص پیدا کنند و مازاد مصرف داخلی خود را از این دو کالا با یکدیگر مبادله نمایند. به نظر اسمیت یک کشور هیچگاه نباید کالایی را در داخل تولید کند که می تواند آن را ارزانتر از خارج خریداری نماید. او می گفت که کشورها با تخصصی کردن تولید و تمرکز یافتن بر کالاهایی که در آن ها از مزیت بارزی برخوردارند، سرانجام از مبادله این کالاها با یکدیگر نفع می برند و این سیاست به سود همه کشورهای طرف مبادله تمام خواهد شد.

2. نظریه برتری نسبی

نظریه مزیت مطلق آدام اسمیت اگر چه به درک رفتار کشورها در مبادلات بین المللی کمک زیادی نموده است، اما سئوالاتی را در ذهن اقتصاددان های پس از اسمیت مطرح نمود. یکی از این سؤالات این بود که اگر یک کشور در تولید همه کالاها نسب به سایر کشورها برتری مطلق داشته باشد آنگاه چه نقشی در مبادلات بین المللی می تواند دارا باشد. دیدگاه اسمیت این بود که چنین کشوری نمی تواند در مبادلات خارجی منافعی بدست آورد پس احتمالاً در این مبادلات شرکت نخواهد کرد. پس از مدتی دیوید ریکاردو  با بررسی و نقد مزیت مطلق نشان داد که این دیدگاه درست نیست. ریکاردو در کتاب اصول اقتصاد سیاسی که در سال 1817 منتشر شد؛ ادعا نمود که وقتی کشوری در تولید همه کالاها از برتری مطلق برخوردار باشد می تواند کالاهایی را که در آن ها بیشترین کارایی را دارد؛ تولید و صادر کند و در مقابل کالاهایی را که کارآمدی کمتری در آن دارد از خارج وارد نماید. با اجرای چنین سیاستی این کشور هم از مبادلات خارجی منافعی کسب خواهد کرد. این دیدگاه که با استدلال های اقتصادی قوی تری همراه بود به نام تئوری برتری نسبی شهرت یافت که می توان آن را شکل تکامل یافته تر نظریه آدام اسمیت تلقی کرد.

منبع
حقیقی، محمد. (1388). بازرگانی بین الملل، نظریه و کاربردها، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.



مدیران به روز شما را به روز نگه می دارد

مقاله ها